Computing

De Computing-groep houdt zich bezig met alle berekeningen die nodig zijn om het digitale signaal van onze telescopen om te zetten in astronomische data. Het gaat hierbij om gigantische hoeveelheden gegevens: terabytes per seconde! Daarom werken we met supercomputers, snelle glasvezelnetwerken en vernieuwende opslagsystemen. De Computing-groep is de grootste afdeling binnen het R&D laboratorium.

Wiskunde, natuurkunde, informatica
Bij computing werken geen astronomen maar veelal software ingenieurs. De astronomen zijn onze ‘klanten’. We ontwikkelen algoritmes om de data efficiënt tot astronomische producten (zoals plaatjes van de hemel) te verwerken. Die algoritmes zitten bijvoorbeeld op het vlak van kalibratie (parameters schatten) en imaging (Fouriertransformaties). De algoritmes moeten zo efficiënt mogelijk draaien. De uitdaging is om de data te verwerken voordat er weer nieuwe data is geobserveerd. 

GPU-supercomputers voor correlatie
De gegevens van verschillende stations worden op een supercomputer samengevoegd (gecorreleerd). Voor een van onze telescopen, LOFAR, gebeurt dat bij het CIT (Centrum voor Informatie Technologie) in Groningen. Onlangs is de migratie afgerond van een IBM Blue Gene P-systeem naar een op GPU’s draaiende supercomputer. Veel van de berekeningen op een correlator zijn eenvoudig, maar er moeten er wel heel veel van worden uitgevoerd. Dat maakt dat GPU’s hiervoor bij uitstek geschikt zijn. Binnen de Computing-groep doen we ook onderzoek naar verschillende accelerators (GPU’s, intel xeon phi) en welke het best toepasbaar zijn in verschillende toepassingen. Dit doen we niet alleen voor LOFAR, maar ook voor toekomstige radiotelescopen zoals SKA en APERTIF. Hierbij kijken we naar performance, in termen van flops per Watt.

Dome: de samenwerking met IBM
De hoeveelheid data die wij genereren is werkelijk astronomisch. Er zijn weinig plaatsen waar zoveel gegevens worden gegenereerd. Dat wekt ook de interesse van het bedrijfsleven. Binnen het Dome-project, een samenwerkingsverband van ASTRON met IBM, wordt gewerkt aan innovatieve algoritmen voor radioastronomie. In dit project kijken we onder andere hoe we de data efficiënt gedistribueerd kunnen opslaan.

Medewerker aan het woord
Gemma Janssen
Astronomer

Sinds de basisschool wist ik al dat ik sterrenkundige wilde worden, een studie sterrenkunde was uiteindelijk snel gekozen. Tijdens mijn promotieonderzoek, dat gericht was op het heel precies meten van radiopulsars, heb ik veel ervaring opgedaan met het waarnemen met de Westerbork Radio Synthesis Telescope. De brede inzet van de telescoop heeft mij een veelzijdig […]

Lees meer